De vaste bezoeker van BirdPix zal veel foto's treffen van de Maasvlakte. Diegene die nog nooit op de Maasvlakte is geweest zal daarom in zijn verbeelding van de Maasvlakte wellicht een prachtig natuurgebied creëren. De praktijk is echter anders. De Maasvlakte is namelijk niet meer dan een troosteloos stukje industriegebied...

Vroeger was de Maasvlakte wel een echte vlakte. Je kon er uren dwalen zonder ook maar één andere vogelaar tegen te komen. Het kan verkeren, want tegenwoordig is de vlakte volgebouwd en lijkt er nauwelijks ruimte voor vogels. Maar schijn bedriegt. De MaVla is namelijk nog steeds ‘the place to be’, DE locatie om vogels te kijken en vogels te fotograferen. De Maasvlakte heeft namelijk een zeer gunstige ligging; aan de kust en zelfs een stukje in zee uitstekend.

Wij mensen 'plaatsen' vogels graag in prachtige natuurgebieden, maar veel trekvogels volgen de kust en zijn tijdens hun periodieke reis niet zo kieskeurig als wij wellicht denken. Eén struikje, één klein veldje, een paar staken, een paar duindoorns kan voor een trekvogel meer dan genoeg zijn om een dagje 'op te vetten' om de volgende nacht weer verder te kunnen trekken.

 

Waar treffen we de vogels op de Maasvlakte? Tja, dat is een lastige vraag. Het beste antwoord is eigenlijk: overal en nergens. Het gebeurt vaak genoeg dat ik zonder ‘buit’ thuis kom van de Maasvlakte.

Het pad langs de Westplaat richting de vogelkijkhut De Bonte Piet is interessant. Veel zangvogels, maar ook regelmatig bruine kiekendieven en soms ook visarend kun je hier treffen. De (niet toegankelijke) zeggenrietkraag van de Westplaat kan in het najaar waterrietzanger bevatten. Aangekomen bij de hut kun je veel steltlopers treffen, die helaas vaak te ver zitten om te fotograferen.

De Brielsegatdam kan goed zijn voor goudvink. De goudvinken die hier ‘wonen’ zijn schuw en laten zich vaker horen dan zien. Heel anders dan de noordse goudvinken die ons ’s winters soms bezoeken.

Als je meer naar het noorden rijdt, ga je vlak voor de vuurtoren rechts de Antarcticaweg op. Al na een paar honderd meter tref je links een paar struikjes. Vogelaars noemen deze plek ‘de verzinking’. In voor- en najaar kun je hier leuke zangertjes treffen. Menig rariteit is hier gevonden, denk dan bijvoorbeeld aan bergfluiter. Als je de Antarcticaweg helemaal uitrijdt kom je bij het kantoor van de DSDF-TOR-line. Hier kun je parkeren om vervolgens lopend het ‘laantje’ van struikjes langs te lopen. Dit ‘laantje’ is het Mekka van de Maasvlakte! Hier tref je vaak veel roodborsten, roodstaarten en altijd kans op een dwaalgast. Een kleine spotvogel, verschillende roodster blauwborsten, een dozijn draaihalzen, een sperwergrasmus, een baardgrasmus, enz. zijn hier waargenomen. Het voordeel van het laantje is dat de vogels geen echte uitwijkmogelijkheden hebben en zodoende in het laantje blijven zitten. Daardoor zijn de vogels in het laantje vaak goed te zien en te benaderen. Een ideale fotoplek dus! 

 

Als we weer terugrijden naar het begin van de Antarcticaweg en rechtsaf verder naar het noorden rijden komen we uit bij de Stuifdijk (aan je linkerhand). De Stuifdijk zelf is een lange dijk dicht begroeid met struiken en bomen parallel aan de Nieuwe Waterweg. Deze begroeide dijk is in het voor- en najaar een hele goede plek voor zangertjes. Denk aan kleine vliegenvanger, baardgrasmus, grauwe klauwier, grauwe fitis en bladkoning. Aan het begin, maar ook helemaal aan het eind van de Stuifdijk heb je door middel van een oprit de mogelijkheid met de auto de dijk op te rijden. Je kunt de Stuifdijk dan zowel aan de buitenkant als aan de binnenkant helemaal afrijden. De buitenkant van de Stuifdijk is goed voor zeevogels. In het najaar maak je vanaf hier een kans op bijvoorbeeld vale pijlstormvogel. Ook jagers, zwarte zeekoet, ijsduiker en grote burgermeester is met name in de wintermaanden een mogelijkheid. Vroeger kon je nog helemaal doorrijden naar het oosten tot de voormalige ‘papegaaienbek’, maar deze weg is helaas recent afgesloten.

Tegenover de eerste oprit van de Stuifdijk staan (nog) wat struikjes. Ook deze zijn weer goed voor rariteiten. Een kleine spotvogel en een isabelklauwier heb ik hier al eens gefotografeerd. In het najaar zitten hier vaak grote groepen spreeuwen, let op juveniele rose spreeuw! 

 

Op de nog weinig overgebleven vlaktes kun je morinelplevieren treffen, hoewel die door de schaarsheid van de vlaktes steeds minder vaak worden gezien. 

Wat is nu de beste tijd om de Maasvlakte te bezoeken wordt me vaak gevraagd. De trektijd in het voorjaar (maart, april, mei, maar ook juni) en ook de trektijd in het najaar (augustus, september, oktober en november) zijn absoluut top. Maar eigenlijk kun je het hele jaar een rariteit tegen het lijf lopen. Toch kan het per dag sterk verschillen. Zo kan de ene dag de Maasvlakte letterlijk bol staan van de vogels om vervolgens de volgende dag bijna helemaal leeg te zijn.

 

Wat het weer betreft is er eigenlijk weinig zinnigs te zeggen. De enige ooit in het wild gefotografeerde siberische sprinkhaanzanger van Nederland werd op de Maasvlakte gefotografeerd onder de meest erbarmelijke weersomstandigheden, namelijk een enorme (zand)storm. In de trektijd is een dag met mooi weer die volgt op een periode van minder goed weer over het algemeen goed. Hoewel, zo’n dag mag ook weer niet te mooi zijn, dan trekken veel vogels door. Een dreigende regenbui kan ook goed zijn (vogels zouden dan niet doortrekken). Oostelijke wind geldt ook als gunstig.

 

Let wel, ook op plekken waar je mag komen broeden soms vogels, zoals bijvoorbeeld meeuwen. Respecteer de natuur en probeer vooral broedende vogels niet te storen. Verder wordt er op de Maasvlakte gewerkt. Ga niet onnodig voor ramen bij gebouwen staan, dat wekt soms irritatie. Daarnaast word je wel eens aangesproken door bewakers of politie, die het onderscheid tussen een terrorist en een vogelaar nog niet zo goed kennen. Wees aardig tegen deze mensen, vertel wat je aan het doen bent, laat een vogelfoto op je camera zien en een hartelijk welkom zal je deel zijn. Je mag niet overal parkeren en al helemaal niet overal komen. Probeer dit te respecteren en voorkom een prent.

Ten slotte, op de Maasvlakte kan per dag veel veranderen. Was iets de ene dag nog een bijzonder goede plek voor vogels, de volgende dag kan die plek zijn verdwenen omdat er een gebouw staat.

Heb je iets leuks gezien op de Maasvlakte, of heb je een goede plek gevonden waar veel vogels zitten, maar staat die hierboven niet omschreven? Laat het me aub weten.

Keep on birding…

Foto: Google-Earth en Henk van Rijswijk (let op, dit kaartje is inmiddels gedateerd en klopt niet meer helemaal. Weg zijn: verzinking, populieren en morinellenveld)

Zie ook deze pagina over de Maasvlakte...